കാരാക്കാസ്: ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണശേഖരം വെനസ്വേലയ്ക്കുണ്ടെങ്കിലും രാജ്യം ഇന്നും ഗുരുതരമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയും വ്യാപകമായ ദാരിദ്ര്യവും മനുഷ്യാവകാശ പ്രതിസന്ധിയും നേരിടുകയാണ്. എണ്ണസമ്പത്ത് ജനങ്ങളുടെ സമഗ്രമായ സമൃദ്ധിയാക്കി മാറ്റാൻ കഴിയാതിരുന്നതിന് പിന്നിൽ ദീർഘകാല ഘടനാപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങൾ, അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മർദങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കൂട്ടായ ഫലമാണെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ പറയുന്നു.
ദശകങ്ങളായി വെനസ്വേലയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ എണ്ണയെ വളരെയധികം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരുകാലത്ത് രാജ്യത്തിന്റെ കയറ്റുമതി വരുമാനത്തിന്റെ 90 ശതമാനത്തിലധികവും സർക്കാർ വരുമാനത്തിന്റെ വലിയ ഭാഗവും ക്രൂഡ് ഓയിൽ ആയിരുന്നു. എണ്ണവില ഉയർന്നിരുന്നപ്പോൾ സാമൂഹ്യ ചെലവുകൾ വർധിപ്പിക്കാൻ സർക്കാരിന് കഴിഞ്ഞുവെങ്കിലും വില ഇടിഞ്ഞപ്പോൾ ആശ്രയിക്കാനായി മറ്റ് മേഖലകൾ ഇല്ലാതെയായി.
എണ്ണമേഖലയിലെ ദുർവ്യവസ്ഥാപനം സാമ്പത്തിക തകർച്ചയ്ക്ക് പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഒരുകാലത്ത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കാര്യക്ഷമമായ എണ്ണ കമ്പനികളിലൊന്നായിരുന്ന സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള പിഡിവിഎസ്എ (PDVSA). നിക്ഷേപക്കുറവ്, രാഷ്ട്രീയവൽക്കരണം, സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരുടെ നഷ്ടം എന്നിവ മൂലം തളർന്നു. അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ ക്ഷയം, പരിപാലനക്കുറവ്, പരിചയസമ്പന്നരായ തൊഴിലാളികളുടെ ഒഴിഞ്ഞുപോകൽ എന്നിവ കാരണം എണ്ണ ഉൽപാദനം കുത്തനെ ഇടിഞ്ഞു.
അഴിമതിയും ദുർബലമായ സ്ഥാപന സംവിധാനങ്ങളും വെനസ്വലയുടെ സാമ്പത്തിക പിന്നോക്കാവസ്ഥയ്ക്ക് വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. നിരവധി അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, എണ്ണ വരുമാനത്തിൽ നിന്നുള്ള ബില്യൺ കണക്കിന് ഡോളറുകൾ അഴിമതിയിലും സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളിലും നഷ്ടപ്പെട്ടു. അധികാര കേന്ദ്രീകരണവും പര്യാപ്തമായ മേൽനോട്ടത്തിന്റെ അഭാവവും സാമ്പത്തിക അസ്ഥിരത കൂടുതൽ ശക്തമാക്കി.
ഇറക്കുമതികളിലേയ്ക്കുള്ള അമിത ആശ്രയം മറ്റൊരു ഗുരുതര പ്രശ്നമായി. ഉയർന്ന എണ്ണ വരുമാനമുള്ള കാലത്ത് ആഭ്യന്തര കൃഷിയും വ്യവസായവും വികസിപ്പിക്കുന്നതിന് പകരം ഭക്ഷണവും ഉപഭോക്തൃ സാധനങ്ങളും വിദേശത്തുനിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. പിന്നീട് എണ്ണ വരുമാനം കുറഞ്ഞപ്പോൾ അടിസ്ഥാന വസ്തുക്കളുടെ ക്ഷാമം രൂക്ഷമായി, വിലക്കയറ്റവും സാമൂഹിക അശാന്തിയും വർധിച്ചു.
അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് എണ്ണമേഖലയെയും സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളെയും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ളവ, വെനസ്വേലയ്ക്ക് എണ്ണ കയറ്റുമതി നടത്താനും അന്താരാഷ്ട്ര ധനസഹായം ലഭിക്കാനും ആവശ്യമായ ഉപകരണങ്ങൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്യാനും വലിയ തടസ്സമായി. രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളെ തുടർന്നാണ് ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയതെങ്കിലും, അവ ഇതിനകം തന്നെ ദുർബലമായിരുന്ന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ കൂടുതൽ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയതായി സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ഇതോടെ ജനങ്ങളുടെ സമ്പാദ്യങ്ങൾ ഇല്ലാതാവുകയും വാങ്ങൽശേഷി കുത്തനെ കുറയുകയും ചെയ്തു. വിലക്കയറ്റം മുൻകാലത്തേക്കാൾ കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, വിലകൾ ഉയർന്നതായും ഭൂരിഭാഗം ജനങ്ങളുടെ വേതനം വളരെ കുറഞ്ഞതായും തുടരുന്നു.
എണ്ണസമ്പത്ത് മാത്രം സമൃദ്ധി ഉറപ്പാക്കില്ലെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായം. “പ്രകൃതി വിഭവങ്ങൾ ഒരു അനുഗ്രഹമായിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ ശാപമായിരിക്കാം. ശക്തമായ സ്ഥാപനങ്ങളും സാമ്പത്തിക വൈവിധ്യവൽക്കരണവും സുതാര്യമായ ഭരണവും ഇല്ലെങ്കിൽ, വിഭവസമ്പന്നമായ രാജ്യങ്ങൾ ദരിദ്രമാകാനാണ് സാധ്യത,” ഒരു ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധൻ പറഞ്ഞു.
അടുത്തകാലത്ത് എണ്ണ ഉൽപാദനത്തിലെ ചെറിയ വർധനയും ഭാഗികമായ സാമ്പത്തിക സ്വതന്ത്രവൽക്കരണവും മൂലം വെനസ്വേലയിൽ പരിമിതമായ സ്ഥിരതയുടെ സൂചനകൾ കണ്ടുവരുന്നു. എന്നാൽ, സ്ഥാപന പുനർനിർമ്മാണം, സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ വൈവിധ്യവൽക്കരണം, വിശ്വാസം പുനഃസ്ഥാപിക്കൽ, രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരത എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആഴത്തിലുള്ള പരിഷ്കരണങ്ങൾ ഇല്ലാതെ രാജ്യത്തിന്റെ വൻ എണ്ണസമ്പത്ത് കോടിക്കണക്കിന് ജനങ്ങളെ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്താൻ കഴിയില്ലെന്നാണ് നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
ഇപ്പോൾ വെനസ്വേല, അപര്യാപ്തമായ ഭരണവും നയപരാജയങ്ങളും ഉണ്ടെങ്കിൽ, അപാരമായ പ്രകൃതി സമ്പത്ത് നിലനിന്നാലും ദാരിദ്ര്യം നിലനിൽക്കാമെന്നതിന്റെ കടുത്ത ഉദാഹരണമായി തുടരുകയാണ്. ഈ ജനുവരി മൂന്നാം തീയതി നടന്ന അമേരിക്കൻ സൈനിക നടപടിക്കുശേഷം രാജ്യത്തിൻറെ ഭാവി ഏത് ദിശയിലേക്ക് നീങ്ങുമെന്നുള്ളത് കാത്തിരുന്ന് കാണേണ്ടിവരും.
