അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള മാസങ്ങളായുള്ള രൂക്ഷമായ സംഘർഷത്തിന് വിരാമമാകുമെന്ന പ്രതീക്ഷകൾക്ക് കരുത്തേകി സമാധാന കരാറിലേക്ക് നിർണായക നീക്കം. പാകിസ്താന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ നടന്ന ചർച്ചകൾക്ക് പിന്നാലെ, ഇരുരാജ്യങ്ങളും യുദ്ധവിരാമത്തിനായുള്ള അന്തിമ ധാരണയിലെത്തിയതായി പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ് അറിയിച്ചു. സമാധാന കരാർ സംബന്ധിച്ച അന്തിമരേഖ തയ്യാറായതായും, ജൂൺ 19 വെള്ളിയാഴ്ച സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ ഔദ്യോഗിക ഒപ്പുവെപ്പ് നടക്കുമെന്നുമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തൽ.

അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് തന്റെ ട്രൂത്ത് സോഷ്യൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമിലൂടെ കരാർ പൂർത്തിയായതായി സ്ഥിരീകരിച്ചു. സമാധാന നടപടികൾ ഉടൻ പ്രാബല്യത്തിൽ വരുത്താൻ നിർദേശം നൽകിയതായും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. അതേസമയം, കരാറിന്റെ അന്തിമരേഖ തയ്യാറായതും വെള്ളിയാഴ്ച ഒപ്പുവെപ്പ് നടക്കുമെന്നതും ഇറാനും സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

പൊതുവായി പുറത്തുവന്ന വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം, എല്ലാ സൈനിക നടപടികളും ഉടൻ അവസാനിപ്പിക്കുകയാണ് കരാറിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥ. ലെബനനിലെ ഹിസ്ബുല്ലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ ഉൾപ്പെടെ സൈനിക നീക്കങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുമെന്നാണ് സൂചന.

ആഗോള എണ്ണവിതരണത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ കടൽപ്പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽഗതാഗതത്തിനായി തുറക്കും. ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങൾക്കെതിരായ അമേരിക്കൻ നാവിക ഉപരോധം പിൻവലിക്കാൻ ട്രംപ് നിർദേശം നൽകിയതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഇതോടെ ഇറാന്റെ എണ്ണ കയറ്റുമതി സാധാരണ നിലയിലാകുകയും ആഗോള ഊർജവിലയിൽ ആശ്വാസം ലഭിക്കുമെന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

ഏപ്രിലിൽ നിലവിൽ വന്ന താൽക്കാലിക യുദ്ധവിരാമത്തിന്റെ വിപുലീകരണമായാണ് പുതിയ ധാരണയെ കാണുന്നത്. ദീർഘകാല സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്ന ധാരണാപത്രമെന്ന നിലയിലാണ് ഇത് അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്.

എന്നാൽ ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതി ഇപ്പോഴും പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത പ്രധാന വിഷയമായി തുടരുകയാണ്. യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ നിയന്ത്രണങ്ങൾ, അന്താരാഷ്ട്ര പരിശോധനാ സംവിധാനങ്ങൾ, ആണവ ശേഷി നിയന്ത്രണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ വിശദമായ ചർച്ചകൾ പിന്നീട് നടക്കുമെന്നാണ് സൂചന. മുൻകൂർ സാമ്പത്തിക ഇളവുകളില്ലാതെ ശക്തമായ പരിശോധനാ സംവിധാനങ്ങളോടെയായിരിക്കണം അന്തിമ കരാറെന്ന് ട്രംപ് ആവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.

2026-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലുകളും, ഇസ്രയേൽ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളും, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ തടസങ്ങളും, ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങൾക്കെതിരായ അമേരിക്കൻ ഉപരോധവുമാണ് മേഖലയിൽ സംഘർഷം രൂക്ഷമാക്കിയത്. പാകിസ്താന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ ഏപ്രിലിൽ ആരംഭിച്ച യുദ്ധവിരാമ ശ്രമങ്ങൾ പല പ്രതിസന്ധികളും നേരിട്ടെങ്കിലും, ഒടുവിൽ കൂടുതൽ സ്ഥിരതയുള്ള ധാരണയിലേക്ക് കാര്യങ്ങൾ നീങ്ങുകയാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

കരാറിന്റെ വാർത്ത പുറത്തുവന്നതോടെ ആഗോള എണ്ണവിലയിൽ ഇടിവ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രതിനിധികൾ, ഇറാൻ കരാർ പാലിച്ചാൽ പശ്ചിമേഷ്യയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് ഇത് വഴിവെക്കുമെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അതേസമയം, കരാറിന്റെ പ്രഖ്യാപനത്തിനിടയിലും ബെയ്‌റൂട്ടിൽ ഇസ്രയേൽ ആക്രമണങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടത് മേഖലയിലെ സങ്കീർണതകൾ പൂർണമായും അവസാനിച്ചിട്ടില്ലെന്ന സൂചനയാണ് നൽകുന്നത്.

കരാറിന്റെ പൂർണരേഖ ഇതുവരെ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമായിട്ടില്ല. അതിനാൽ നടപ്പാക്കൽ സംവിധാനങ്ങൾ, ആണവ നിയന്ത്രണങ്ങളുടെ ഭാവി, പ്രാദേശിക സായുധ ഗ്രൂപ്പുകളുമായുള്ള ബന്ധം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും സംശയങ്ങളും ആശങ്കകളും നിലനിൽക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും മാസങ്ങളായുള്ള സംഘർഷത്തിന് ശേഷം സമാധാനത്തിലേക്കുള്ള ഏറ്റവും വലിയ നയതന്ത്ര മുന്നേറ്റങ്ങളിലൊന്നായാണ് ഈ ധാരണയെ അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം വിലയിരുത്തുന്നത്.