മുഖ്യമന്ത്രി വി. ഡി. സതീശൻ നിയമസഭയിൽ അവതരിപ്പിച്ച ‘കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ആരോഗ്യം: ഒരു അവസ്ഥാ വിവര റിപ്പോർട്ട്’ എന്ന ധവളപത്രം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഗുരുതരമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയുടെ ചിത്രം പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നു. മുൻ കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി കെ. എം. ചന്ദ്രശേഖറിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വിദഗ്ധ സമിതിയാണ് റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയത്. കടബാധ്യത, കുടിശ്ശികകൾ, പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നഷ്ടം, ക്ഷേമപദ്ധതികളിലെ ഫണ്ട് കുറവ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ആശങ്കാജനകമായ കണ്ടെത്തലുകളാണ് റിപ്പോർട്ടിലുള്ളത്.

ധവളപത്രം പ്രകാരം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആകെ കടബാധ്യത ₹5.07 ലക്ഷം കോടി രൂപയിലെത്തി. മുൻ സർക്കാരിൽ നിന്ന് കൈമാറിക്കിട്ടിയ ആകെ കുടിശ്ശിക ₹48,733 കോടി രൂപയാണെന്നും റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇതിൽ സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ ക്ഷാമബത്ത (DA) കുടിശ്ശികയായി ₹21,670 കോടിയും പെൻഷൻകാരുടെ ക്ഷാമാശ്വാസ (DR) കുടിശ്ശികയായി ₹14,387 കോടിയും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആകെ റവന്യൂ വരുമാനത്തിന്റെ 77 ശതമാനവും ശമ്പളം, പെൻഷൻ തുടങ്ങിയ പ്രതിബദ്ധതയുള്ള ചെലവുകൾക്കായി വിനിയോഗിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും വരുമാനത്തിന്റെ 20.9 ശതമാനം പലിശ നൽകാനായി മാത്രം ചെലവഴിക്കുന്നുവെന്നും റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള മൂലധനച്ചെലവ് സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ (GSDP) വെറും 1.3 ശതമാനം മാത്രമാണെന്നും ഇത് രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന നിരക്കുകളിൽ ഒന്നാണെന്നും ധവളപത്രം വിലയിരുത്തുന്നു. അതേസമയം, കിഫ്ബിയുടെ ഏകദേശം ₹21,000 കോടി രൂപയുടെ ബാധ്യതകൾ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ബാധ്യതയായി കണക്കാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും കിഫ്ബി ഫണ്ടിന്റെ 20 ശതമാനത്തോളം തുക കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചെന്ന വിമർശനവും റിപ്പോർട്ടിലുണ്ട്.

പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയും ആശങ്കാജനകമാണെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ കണ്ടെത്തൽ. കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി, വാട്ടർ അതോറിറ്റി തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ആകെ സഞ്ചിത നഷ്ടം ₹78,851 കോടി രൂപയായി ഉയർന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ, പിന്നാക്ക-ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങൾക്കായുള്ള ക്ഷേമപദ്ധതികളുടെ ഫണ്ട് വിഹിതത്തിൽ കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ ഗണ്യമായ കുറവുണ്ടായതായും റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി മറികടക്കുന്നതിനായി നിരവധി ഘടനാപരമായ പരിഷ്കാരങ്ങളും ധവളപത്രം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. സാമ്പത്തികമായി നിലനിൽപ്പില്ലാത്ത പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളെ സ്വകാര്യവൽക്കരിക്കുകയോ നിക്ഷേപം പിൻവലിക്കുകയോ ആവശ്യമെങ്കിൽ പൂട്ടുകയോ ചെയ്യണമെന്ന് ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ബെവ്കോയും സപ്ലൈകോയും ലയിപ്പിച്ച് ഒറ്റ കോർപ്പറേഷനാക്കി മാറ്റണമെന്നും റിപ്പോർട്ട് നിർദേശിക്കുന്നു. സ്വകാര്യ നിക്ഷേപങ്ങൾ ആകർഷിച്ച് വ്യാവസായിക വളർച്ച ശക്തിപ്പെടുത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും റിപ്പോർട്ട് ഊന്നിപ്പറയുന്നു.

കിഫ്ബിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്ന ധവളപത്രം, ബജറ്റിന് പുറത്തുള്ള സ്വതന്ത്ര കടമെടുപ്പ് അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നും മുൻകാല സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളിൽ ഫോറൻസിക് ഓഡിറ്റ് നടത്തണമെന്നും ആവശ്യപ്പെടുന്നു. കിഫ്ബി പദ്ധതികളെ ഘട്ടംഘട്ടമായി സംസ്ഥാന ബജറ്റിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരണമെന്നും റിപ്പോർട്ട് ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.

സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ ആനുകൂല്യങ്ങളിലും ശമ്പള വിതരണ സംവിധാനങ്ങളിലും നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്നതോടൊപ്പം, നിലവിലുള്ള DA-DR കുടിശ്ശികകൾ തീർപ്പാക്കാൻ പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക ക്രമീകരണങ്ങൾ നടപ്പാക്കണമെന്നും റിപ്പോർട്ട് നിർദേശിക്കുന്നു. ജിഎസ്ടി ചോർച്ച തടയാൻ പ്രത്യേക സ്ക്വാഡുകൾ രൂപീകരിക്കുകയും നികുതി പിരിവ് സംവിധാനം ആധുനികവൽക്കരിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നും ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ കെ.എസ്.ഇ.ബിയെ സാമ്പത്തികമായി സ്വയംപര്യാപ്തമാക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു.

എന്നാൽ ധവളപത്രം രാഷ്ട്രീയ വിവാദത്തിനും വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. ധനകാര്യ വകുപ്പിന് പുറത്തുള്ള ഒരു ബാഹ്യ സമിതിയെക്കൊണ്ട് റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയത് ചട്ടലംഘനമാണെന്ന് ആരോപിച്ച് മുൻ ധനമന്ത്രി കെ. എൻ. ബാലഗോപാലിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രതിപക്ഷം ശക്തമായ പ്രതിഷേധം രേഖപ്പെടുത്തി. ബദൽ ധവളപത്രം അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് റിപ്പോർട്ടിലെ കണ്ടെത്തലുകളെ ചോദ്യം ചെയ്യാനും പ്രതിപക്ഷം ശ്രമിച്ചു.

വരാനിരിക്കുന്ന പുതുക്കിയ സംസ്ഥാന ബജറ്റിൽ ധവളപത്രത്തിലെ ശുപാർശകൾക്ക് എത്രത്തോളം പ്രതിഫലനം ഉണ്ടാകുമെന്നത് ഇനി ശ്രദ്ധേയമായ രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക ചർച്ചയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.