സാഹസികയാത്രകൾ തന്റെ ജീവിതശൈലിയാക്കിയ മലയാളി വ്ലോഗർ ‘ബാക്ക്പാക്കർ അരുണിമ’ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ അനുഭവിച്ച ഭീതിദമായ മണിക്കൂറുകൾ ഇപ്പോൾ സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിൽ വലിയ ചർച്ചയാവുകയാണ്. ബാമിയാൻ പ്രവിശ്യയിൽ വെച്ച് താലിബാൻ അധികൃതരുടെ അറസ്റ്റ് ഭീഷണി നേരിട്ട അരുണിമ, തന്റെ അനുഭവം സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ പങ്കുവെച്ചതോടെയാണ് സംഭവം വെളിച്ചത്തുവന്നത്. നിലവിൽ അവർ സുരക്ഷിതയാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഒരു സ്ത്രീ എന്ന നിലയിൽ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലൂടെ ഒറ്റയ്ക്ക് സഞ്ചരിക്കുക എന്നത് എത്രമാത്രം അപകടകരമാണെന്ന് ഈ സംഭവം വരച്ചുകാട്ടുന്നു.

ആശങ്കയുടെ ആദ്യ കുറിപ്പ്

താൻ അറസ്റ്റിലായെന്നും ഇന്ത്യൻ എംബസിയുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ സഹായിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ട് അരുണിമ ആദ്യം പങ്കുവെച്ച കുറിപ്പ് പ്രവാസി മലയാളികൾക്കിടയിലും സഞ്ചാരപ്രിയരായ യുവാക്കൾക്കിടയിലും വലിയ ആശങ്കയാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്. എന്നാൽ പിന്നീട് അവർ തന്നെ കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കി രംഗത്തെത്തി – ഔദ്യോഗികമായി ജയിലിലോ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലോ അടയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്നും, തടഞ്ഞുവെച്ച് അറസ്റ്റ് ഭീഷണി മുഴക്കുകയാണുണ്ടായതെന്നും അവർ തിരുത്തി പറഞ്ഞു.

‘മഹ്റം’ നിയമവും ഒറ്റയ്ക്കുള്ള യാത്രയും

അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ താലിബാൻ ഭരണത്തിൻ കീഴിലെ നിലവിലെ നിയമപ്രകാരം സ്ത്രീകൾക്ക് പുരുഷ തുണയോ (മഹ്റം) ഔദ്യോഗിക ഗൈഡോ ഇല്ലാതെ ഒറ്റയ്ക്ക് സഞ്ചരിക്കാൻ അനുമതിയില്ല. ഈ നിയമം ലംഘിച്ചെന്നാണ് അധികൃതർ അരുണിമയ്‌ക്കെതിരെ ഉന്നയിച്ച പ്രധാന ആരോപണം. ജലാലാബാദിൽ നിന്ന് യാത്ര ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക പെർമിറ്റ് ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഒറ്റയ്ക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീയായതിനാൽ അത് നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു. പരിശോധനകൾ ഒഴിവാക്കാൻ ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ മറ്റൊരു വിദേശിക്കൊപ്പമാണ് യാത്രയെന്ന് പറയേണ്ടിവന്ന അനുഭവവും അരുണിമയ്ക്കുണ്ടായിരുന്നു – സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി കള്ളം പറയേണ്ടിവരുന്ന വൈരുദ്ധ്യമായിരുന്നു അത്.

ബാമിയാനിലെ ഭയാനക രാത്രി

ട്രക്കിൽ ലിഫ്റ്റ് ചോദിച്ച് രാത്രിയോടെ ബാമിയാനിൽ എത്തിയ അരുണിമയെ അവിടുത്തെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ തടഞ്ഞുനിർത്തി. പാസ്‌പോർട്ടും വിസയും പരിശോധിച്ച ശേഷം, കൃത്യമായ പെർമിറ്റോ ഗൈഡോ ഇല്ലാത്തതിനാൽ നിയമലംഘനം നടത്തിയെന്ന് അധികൃതർ ആവർത്തിച്ചു. നിയമം ലംഘിച്ച് ഇത്രയും ദിവസം രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ സഞ്ചരിച്ചതിന് 10,000 അഫ്ഗാനി പിഴയടക്കണമെന്നും ഔദ്യോഗിക പെർമിറ്റ് സമ്പാദിക്കണമെന്നും അവർ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

നിസ്സഹായാവസ്ഥയിൽ അകപ്പെട്ട അരുണിമ, മുൻപ് തന്നെ സഹായിച്ചിരുന്ന ഒരു പ്രാദേശിക വ്യക്തിയെ ബന്ധപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹം സ്ഥലത്തെത്തി അധികൃതരുമായി സംസാരിച്ചതോടെയാണ് സ്ഥിതി അയവുള്ളതായത്.

രക്ഷപ്പെടലും ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാനിലേക്കുള്ള യാത്രയും

താൻ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ വിട്ട് ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാനിലേക്ക് കടക്കുകയാണെന്ന് അറിയിച്ചതോടെ, നീണ്ട ചർച്ചകൾക്കൊടുവിൽ പിഴയോ പുതിയ പെർമിറ്റോ ഇല്ലാതെ അടുത്ത രാജ്യത്തേക്ക് പോകാൻ അധികൃതർ അനുമതി നൽകി. ഏകദേശം 500 കിലോമീറ്ററോളം ഇനിയും സഞ്ചരിച്ച് ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ അതിർത്തി കടക്കാനാണ് അരുണിമയുടെ തീരുമാനം.

“സ്ത്രീയായി ജനിച്ചതിന്റെ ശിക്ഷ”

സംഭവത്തിന് ശേഷം അരുണിമ പങ്കുവെച്ച വൈകാരികമായ കുറിപ്പ് ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. “ഒരു സ്ത്രീയായി ജനിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രമാണ് എനിക്ക് ഈ ദുരനുഭവം നേരിടേണ്ടി വന്നത്” എന്ന അവരുടെ വാക്കുകൾ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വനിതാ സഞ്ചാരികൾ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന വെല്ലുവിളികളിലേക്ക് വെളിച്ചം വീശുന്നതാണ്.

ഓഗസ്റ്റ് 27 മുതൽ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ യാത്ര ആരംഭിച്ച അരുണിമയുടെ ഈ അനുഭവം, കടുത്ത നിയന്ത്രണങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന വനിതാ യാത്രികരുടെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചും അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചും വീണ്ടും ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതെളിച്ചിരിക്കുകയാണ്. സാഹസികതയും സ്വാതന്ത്ര്യബോധവും കൊണ്ട് അതിർത്തികൾ താണ്ടുന്ന യുവതലമുറയ്ക്ക് മുന്നിൽ ചില രാജ്യങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ഉയർത്തുന്ന വെല്ലുവിളികളുടെ നേർചിത്രമായി ഈ സംഭവം മാറുന്നു.