വാഷിങ്ടൺ: ഇറാനിയൻ എണ്ണ കയറ്റുമതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന ഉപരോധങ്ങൾ അമേരിക്ക 60 ദിവസത്തേക്ക് താൽക്കാലികമായി പിൻവലിച്ചു. ഇതോടെ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 21 വരെ ഇറാന് ലോക വിപണിയിൽ ക്രൂഡ് ഓയിൽ, പെട്രോളിയം ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, പെട്രോകെമിക്കൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവ വിൽക്കാൻ അനുമതി ലഭിക്കും. അമേരിക്കൻ ട്രഷറി വകുപ്പിന്റെ ഓഫീസ് ഓഫ് ഫോറിൻ ആസറ്റ്സ് കൺട്രോൾ (OFAC) പുറത്തിറക്കിയ പ്രത്യേക ലൈസൻസിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് നടപടി.
പുതിയ അനുമതിപ്രകാരം, ഇറാന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള രാജ്യങ്ങളുമായി എണ്ണ വ്യാപാരം നടത്താനും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ബാങ്കിങ്, ഇൻഷുറൻസ്, ഷിപ്പിംഗ്, ഗതാഗത സേവനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാനും സാധിക്കും. എന്നാൽ ക്യൂബ, ഉത്തരകൊറിയ, റഷ്യ അധീനതയിലുള്ള ഉക്രൈൻ പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇടപാടുകൾക്ക് ഇളവ് ബാധകമല്ല.
അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ പുരോഗമിക്കുന്ന നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുടെ ഭാഗമായാണ് ഈ താൽക്കാലിക ഉപരോധ ഇളവ് നൽകുന്നതെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങൾ, പ്രാദേശിക സുരക്ഷ, തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗത സുരക്ഷ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളാണ് ചർച്ചകളിൽ പ്രധാനമായും ഉൾപ്പെടുന്നത്.
ചർച്ചകളുടെ ഭാഗമായി അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ ഏജൻസിയായ (IAEA) ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്ക് കൂടുതൽ പ്രവേശനം അനുവദിക്കാൻ ഇറാൻ തയ്യാറായതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം കുറയ്ക്കാനും ദീർഘകാല ധാരണയിലേക്ക് നീങ്ങാനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള “60 ദിവസത്തെ റോഡ്മാപ്പ്” എന്ന നിലയിലാണ് അമേരിക്ക ഈ നടപടിയെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച ഒപ്പുവെച്ച ധാരണാപത്രത്തിന്റെയും നിലവിലുള്ള വെടിനിർത്തൽ ക്രമീകരണത്തിന്റെയും തുടർച്ചയായാണ് പുതിയ തീരുമാനം. ഇതോടെ കുറഞ്ഞത് രണ്ട് മാസത്തേക്ക് കൂടി ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ സമയം ലഭിക്കും.
അമേരിക്കയുടെ പ്രഖ്യാപനം ആഗോള എണ്ണ വിപണിയിലും ഉടൻ പ്രതിഫലിച്ചു. ഇറാനിയൻ എണ്ണയുടെ ലഭ്യത വർധിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയും മേഖലയിലെ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങൾ കുറയുമെന്ന വിലയിരുത്തലും മൂലം അന്താരാഷ്ട്ര എണ്ണവിലയിൽ ഇടിവുണ്ടായി.
നിലവിലെ ഉത്തരവ് ഓഗസ്റ്റ് 21-ന് അവസാനിക്കും. അതിനുശേഷം ഇത് ദീർഘിപ്പിക്കുമോ, അതോ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ പുതിയ സമഗ്ര കരാർ നിലവിൽ വരുമോ എന്നതാണ് അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.