
ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യയുടെ പ്രാചീന ബൗദ്ധ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായ സാർനാഥ് യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടം നേടി. 2026-ൽ നടന്ന യുനെസ്കോയുടെ 48-ാമത് ലോക പൈതൃക സമിതി സമ്മേളനത്തിലാണ് സാർനാഥിനെ പുതിയ സാംസ്കാരിക പൈതൃക സ്വത്തായി പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയത്. ഈ നേട്ടം ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരിക-ആത്മീയ പൈതൃകത്തിന് ലഭിച്ച സുപ്രധാന അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
ഉത്തരപ്രദേശിലെ വാരാണസിക്ക് സമീപമുള്ള സാർനാഥ് ബുദ്ധമത ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വിശുദ്ധമായ സ്ഥലങ്ങളിലൊന്നാണ്. ക്രി.മു. ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഗൗതമബുദ്ധൻ ബോധോദയത്തിന് ശേഷം തന്റെ ആദ്യ ധർമ്മപ്രഭാഷണം നടത്തിയതും ബൗദ്ധസംഘത്തിന് (സംഗം) തുടക്കമിട്ടതും ഇവിടെയാണ്. തുടർന്ന് നിരവധി രാജാക്കന്മാരുടെയും ഭിക്ഷുസമൂഹത്തിന്റെയും പിന്തുണയോടെ സ്തൂപങ്ങൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ, വിഹാരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതോടെ സാർനാഥ് പ്രധാന ആത്മീയ-സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായി വളർന്നു.
1998 മുതൽ യുനെസ്കോയുടെ താത്കാലിക ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന സാർനാഥിനെ 2025-26 ചക്രത്തിലാണ് ലോക പൈതൃക പദവിക്കായി ഇന്ത്യ നാമനിർദേശം ചെയ്തത്. വർഷങ്ങളായുള്ള വിലയിരുത്തലുകൾക്ക് ശേഷമാണ് അന്തിമ അംഗീകാരം ലഭിച്ചത്.
ലോക പൈതൃക പദവി ലഭിച്ചതോടെ സാർനാഥിലെ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനും പരിപാലനത്തിനും അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ കൂടുതൽ പിന്തുണ ലഭിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. കൂടാതെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ബൗദ്ധ വിശ്വാസികളുടെയും വിനോദസഞ്ചാരികളുടെയും പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ സാർനാഥിന്റെ പ്രാധാന്യവും കൂടുതൽ ഉയരുമെന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.